Lompat ke konten Lompat ke sidebar Lompat ke footer

Satua Bali I Lutung Dadi Pecalang

Satua Bali I Lutung Dadi Pecalang

I Lutung Dadi Pecalang

Ada kone katuturan satua “I Lutung Dadi Pecalang”. Kacerita I Singa kadegang pinaka ratuning beburonan, nitahang sekancan buroné ané ada di alasé. I Lutung mideran nabdabang kekertan jagat. Baan kenyelné mejalan kemu-mai, sedek ia nyongkok anggut-anggut naenang kiapné, tengkejut ia ningeh munyin kukul: Tuk, tuk, tuk…, tuk, tuk, kéto munyiné. Bangun ia kipak-kipek, sagét tepukiné I Blatuk ngulkul di punyan kayuné. I Lutung nyerit raosné bangras, “Ih Blatuk ngudiang Iba ngulkul bulus? Tingkah Ibané ngeranang guminé mebiayutan. Enggalang orahang tekén Wake!”

I Blatuk ngénggalang tuun, tumuli ngeraos dadab, “Inggih Jero Pecalang, jakti tiang ngulkul bulus, sawiréh samian biota sangkaning I Capung Bangkok ileh-ileh ngaba tumbak poléng, sapunika taler I Kekawa sétata masang jaring. Indayang mangkin Jeroné ngayunin, sampunang uju-uju duka ring titiang!”

I Lutung kebilbil tumuli nglanturang majalan sambilanga ngrengkeng, “Apa ya ané ngranang guminé mebiayuhan? Lantas tepukina I Tumisi nyrengseng mondong umahné. I Lutung énggal maekin tur matakon, “Wih… Iba Tumisi, ngudiang Iba maideh mondong umah?” I Tumisi matolihan tur masaut, “Inggih Jero pecalang, awinan titiang rarud muaturun umah, santukan I Kunang- Kunang milehan ngaba api, jejeh manah titiang”.

Mara kéto raos I Tumisiné, I Lutung brangti pesan tekén I Kunang-Kunang, laut majalan ngalih I Kunang-Kunang. Saget tepukina I Kunang-Kunang di tengah umahné. I Lutung nyagjagin saha ngucap “Wih… Iba Kunang-Kunang, mai ké malu!”

I Kunang-Kunang matolihan lantas maekin I Lutung, kéné munyiné. “Inggih nawegang Jero Pecalang, napi wénten karya? Dados nembé ngrereh titiang?” I Lutung nengkik mamunyi, “Yé…ngudiang Iba tandruh? Jani Iba lakar krangkeng bangun! Gedé pesan pelih Ibané mailehan ngaba api, ngawinang guminé mablayuhan, liu anaké rarud ngaba umahné.”

I Kunang-Kunang dabdab nyautin, “Mangkin dumun Jero Pecalang. Mawinan titiang ileh-ileh muaturun api, santukan I Beduda sadina-dina ngawi bangbang ring marginé. Yan titiang nénten muaturun suluh, sinah titiang bisa macelempung ka bang- bangé. Sané mangkin titang nunas pematut ring Jerone.”

I Lutung magebras ngalih I Beduda, sagét tepukina I Beduda di samping guokné. Saya Lutung matakon. “Wih…, beduda, dadi Iba ngawag-ngawag ngaé bangbang di jalané? Laksanan Ibané ngaé gumi biut” Masaut I Beduda, “Mangkin dumun Jero! Tetujon titiangé makarya bangbang, pacang anggén titiang naném bacin I Lembuné, mebrarakan ring margané. Yen banggiang kénten, raris malancaran Ida Sang Prabu, sinah Ida mondar-mandir bedu. Yening sampun tanem titian bacin Lembuné, marginé katon resik, ngawinang lédang kayun Ida Sang Prabu. Napi ké iwang laksanan titiangé kadi sapunika”

Mara kéto pasautné I Beduda, maplengek ia I Lutung, lantas ngrimik, “Nah yan kéto unduké, I Lembu ané ngawi guminé biut, jani waké lakar maan ngwalesang corah laksanan Ibené maluan.” .

Kacerita, I Lembu sedek medem-medeman ngilag padang, jeg teka I Lutung pajalané éncol, kipekané maréngang, kasapa ban I Lembu, “Inggih naweg Jero Pecalang, jagi lunga kija mangkin? I Lutung masaut bangras, “Ih, Iba Lembu, Iba mula demen ngletehin gumi, kema-mai muyagan tain Ibané, jani iba patut kena danda pati. Iba lakar repotan kai ring linggih Ida Sang Prabu Singa.”

“I Lutung laut majalan ngalih I Singa, di an I Singané, I Lutung masila. I Singa ngraos, “Wih… Lutung, men kéngkén, ada Iba nepukin pakéweh nabdabang guminé? I Lutung masaut, “Nawegang Ratu Sang Prabu. Ipun I Lembu sané purun tempal ring Iratu, manah ipuné mabalik, ipun jagi ngadu ring Iratu. Mara kéto raos I Lutung, I Sing pedih mgapak, nagih nyarap I Lembu. Enggal I Singa ngalih I Lembu kasarengin ban I Lutung.

Kacerita jani, I Lembu katemu ngajak I Lelasan. I Lembu ngorang déwékné repotanga ban I Lutung, sinah ia lakar sarapa baan I Singa. I Lelasan seken ngraos, “Wih Lembu, eda jejeh! Saenuné Kai idup, tondén karwan Iba lakar mati, waké misadia nandingin I Singa”. Buin kejepné sagét teka I Singa ajak I Lutung, I Singa nyagjagin I Lembu, I Lelasan éncol nambakin I Singa sambilanga mamunyi bangras, “Wih… Singa, icang tandingan Ci mara ja pantes! Yan kai suba mati mara Iba dadi nyarap I Lembu. I Singa mamunyi bangras, “Wih Lelasan, nyalah-nyalah kai nglawan Iba, gediang awak ibané! Dosan I Lembuné gedé pesan, ia pantes kadanda pati?”. Saya Lelasan ngucap, “Wih Singa, eda Iba liunan peta, mai metanding! Jani suba lawan icing”.

Ngamuk I Singa laut nyarap I Lelasan, saget makelid tendasné ngigel tur ikutné kutal-kutil. I Singa pedih tur ngadebras nguber. I Lelasan éncol makecos ka tunggak tiingé, I Singa ngangsehang nyerap, sagét tunggak tiingé kena sagrep, matatu bungut I Singané cuah-cuah pesu getih. I Singa nyelempoh lantas mati. Nepukin I Singa mati I Lutung melaib bah bangun ngungsi alas wayah.

Posting Komentar untuk "Satua Bali I Lutung Dadi Pecalang"